Wielu rodziców zadaje nam to samo pytanie: "Czy na matematykę w wieku 4 lat nie jest za wcześnie?". Krótka odpowiedź brzmi: nie - i nie jest to tylko nasze przekonanie. Stoją za tym konkretne badania oraz oficjalna podstawa programowa wychowania przedszkolnego.
Wczesne umiejętności matematyczne przewidują sukcesy szkolne lepiej niż cokolwiek innego
Jedno z najczęściej cytowanych badań w tej dziedzinie to analiza zespołu prof. Grega Duncana z Northwestern University, która objęła sześć dużych, długoterminowych badań podłużnych z USA, Wielkiej Brytanii i Kanady, łącznie ponad 16 000 dzieci. Wnioski były jednoznaczne: spośród wszystkich umiejętności i zachowań mierzonych na starcie edukacji szkolnej to wczesne umiejętności matematyczne okazały się najsilniejszym predyktorem późniejszych sukcesów szkolnych - silniejszym nawet niż wczesne umiejętności czytania. Co ciekawe, badacze sprawdzili też, czy zdolności społeczno - emocjonalne dziecka na starcie edukacji mają podobne znaczenie prognostyczne - okazało się, że nie, w przeciwieństwie do konkretnych umiejętności poznawczych, w tym matematycznych.
Źródło: UC Irvine - "Kids skilled early in math do better in school" - https://news.uci.edu/feature/kids-skilled-early-in-math-do-better-in-school
Polskie badania: okno możliwości, które łatwo przegapić
Podobne wnioski płyną z badań prof. Edyty Gruszczyk - Kolczyńskiej, polskiej specjalistki w dziedzinie edukacji matematycznej najmłodszych dzieci. Jej badania pokazały niepokojącą prawidłowość: aż 75% sześciolatków wykazuje zadatki uzdolnień matematycznych, jednak już po trzech latach nauki szkolnej ponad połowa z nich przestaje je przejawiać.
Innymi słowy - potencjał matematyczny u małych dzieci jest naturalny i powszechny, ale bez odpowiedniego wsparcia w kluczowym okresie łatwo go stracić, zamiast rozwinąć.
Źródło: Collegium Balticum - "Znaczenie i metody nauki matematyki w wieku przedszkolnym" - https://www.cb.szczecin.pl/wpisy/blog-post/znaczenie-i-metody-nauki-matematyki-w-wieku-przedszkolnym/
To nie przypadek, że polska podstawa programowa też to podkreśla
Edukacja matematyczna jest formalnie wpisana w podstawę programową wychowania przedszkolnego jako jeden z obszarów rozwoju dziecka. Zgodnie z założeniami programowymi, dzieci powinny dochodzić do rozumienia pojęć matematycznych poprzez własne działanie, eksperymentowanie i doświadczanie - nie przez tłumaczenie czy zapamiętywanie na pamięć.
To dokładnie ten sam kierunek, który widać w najnowszych badaniach: matematyka najmłodszych dzieci nie powinna wyglądać jak "szkoła w miniaturze". Powinna być osadzona w zabawie, ruchu i konkretnym doświadczeniu.
Źródło: ZPE.gov.pl - Podstawa programowa: Edukacja przedszkolna - https://zpe.gov.pl/podstawa-programowa/edukacja-przedszkolna
Co to oznacza w praktyce?
Te trzy źródła - amerykańsko - kanadyjskie badania podłużne, polskie badania nad uzdolnieniami matematycznymi i oficjalna podstawa programowa - prowadzą do tego samego wniosku:
- Wiek przedszkolny to nie "za wcześnie" na matematykę - to najlepszy możliwy moment. Mózg dziecka jest w tym okresie wyjątkowo chłonny, a naturalna ciekawość świata sama prowadzi je do pytań o liczby, kształty i wzorce.
- Ten potencjał można łatwo stracić, jeśli nie zostanie odpowiednio podtrzymany. Statystyka "75% → mniej niż 50%" pokazuje, że to okno możliwości nie jest nieskończone.
- Forma ma znaczenie tak samo, jak sam fakt rozpoczęcia nauki. Zarówno badania, jak i podstawa programowa wskazują na to samo: dzieci uczą się matematyki najlepiej przez zabawę, ruch i realne doświadczenie - nie przez karty pracy w oderwaniu od kontekstu.
Dokładnie na tym zbudowany jest program MatGigant - Matematyka jest prosta: małe grupy, nauka przez zabawę i doświadczanie, dotykanie, liczenie na konkretach i codzienna dawka zabawy - od 4. roku życia, kiedy według badań ten fundament buduje się najskuteczniej.
Widzisz w swoim dziecku podobny potencjał? Zapraszamy na pierwsze zajęcia MatGigant w Poznaniu i okolicach - przekonaj się, jak matematyka może stać się dla niego przygodą, na którą czeka cały tydzień.
[Zapisz się na zajęcia →] [Zapisz się na zajęcia →] https://forms.gle/v8os9nnnx8r6dhQ5A